TOKİ'nin arsa üretimi göreviyle riskli alan dönüşümü görevi farklı kamulaştırma yolları doğurabilir mi?

Evet. Aynı kurumun projede bulunması, arsa üretimiyle riskli alan dönüşümünde aynı kamulaştırma yolunun uygulanacağı anlamına gelmez. TOKİ’nin hangi kanuni görevi yerine getirdiğini, alanın hangi kararla belirlendiğini ve parseliniz için hangi edinim işleminin yapıldığını ayırmak gerekir. Yalnız belgelerin üzerinde TOKİ logosu bulunması bu ayrımı çözmez.

Arsa üretimi düzenlemesinde amaç, konutun yanında sanayi, eğitim, sağlık, turizm yatırımları ve kamu tesisleri için de arazi sağlamaktır. Bu kanundaki görevleri TOKİ yürütür; metinde Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne yapılan atıflar da TOKİ’ye yapılmış sayılır. Kanunun saydığı amaçlar için özel kişilere ait arazi ve arsaların kamulaştırılmasında Bakan onayı öngörülmüştür. Dolayısıyla eski kurum adı geçen bir belgeyi sırf bu nedenle yok saymayın; işlemin tarihiyle güncel görev ve onay dayanağını birlikte inceleyin.

Afet riski altındaki alanların dönüşümünde ise ayrı koşullar vardır. Örneğin üzerindeki bina yıkılmış arsanın maliklerine yapılan tebligatı izleyen otuz gün içinde hisseleri oranında salt çoğunlukla anlaşma sağlanamaması hâlinde, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, TOKİ veya kanundaki tanıma giren idare acele kamulaştırma yoluna da gidebilir. Bu, her riskli alan ilanının tek başına aynı koşulları tamamladığı demek değildir. Dönüşüm kararına katılmayan paydaşın payının özel satış usulüyle satılması da bu kamulaştırmayla aynı işlem değildir; birinin koşullarını diğerine taşımayın.

İdareden yalnız proje adını değil, uyguladığı kanun ve maddeyi, alan veya risk kararını, gerekli onayı ve varsa yetki devri belgesini isteyin. Arsa üretimi, Toplu Konut Kanunundaki görevler ve riskli alan dönüşümü farklı dayanaklarla yürüyebildiğinden, bir dosyadaki onay veya çoğunluk koşulunu bütün TOKİ projelerine genellemeyin. Size gönderilen evrakın anlaşma, pay satışı veya kamulaştırmanın hangi aşamasına ait olduğunu belirleyerek kendi işleminize uygun başvuru yolunu değerlendirin.