Belediyeyle TOKİ'nin protokol yapması hangi kurumun taşınmazımı kamulaştıracağını tek başına gösterir mi?

Hayır. Belediyeyle TOKİ arasında protokol bulunması, taşınmazınızı hangi kurumun hangi kanuni yetkiyle kamulaştıracağını tek başına göstermez. Protokolde proje hazırlama, yapım, finansman veya uygulama işleri paylaşılmış olabilir. Önce protokoldeki iş paylaşımıyla parseliniz için alınmış kamulaştırma kararını ve işlemleri yürüten kurumu ayrı ayrı belirleyin.

Toplu Konut Kanunu, TOKİ’ye kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerindeki görevleri çerçevesinde özel kişilere ait arazi, arsa ve üzerlerindeki yapıları kamulaştırma yetkisi verir. Bu yetkiyi yalnız “belediyeyle protokol imzalandı” açıklamasına değil, projenin hangi göreve dayandığına ve somut edinim işlemine bağlamak gerekir. Protokolde belediyenin veya TOKİ’nin adının geçmesi, diğer kurumun bütün yetkilerinin kendiliğinden devredildiği anlamına gelmez.

Üstelik her TOKİ bağlantılı projede karar veren makamla işlemleri yürüten kurumun aynı olduğunu da varsaymayın. Yeni yerleşim alanı olarak belirlenmiş sosyal konut alanları için kanunda ayrı bir düzenleme vardır: Kapsamdaki kamu taşınmazları ve özel taşınmazlar yönünden, ilgisine göre devir veya acele kamulaştırma kararını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı alabilir; kamulaştırma işlemleri Bakanlık veya TOKİ tarafından yürütülür. Bu özel yolun koşullarını taşımayan her konut projesine aynı düzenleme uygulanamaz.

Protokolün bütün eklerini, projenin dayandığı kanuni görevi, alanı belirleyen kararı ve parselinizle ilgili edinim kararını birlikte isteyin. Size daveti veya mahkeme başvurusunu hangi kurumun yaptığıyla, kararda gösterilen yetki zincirini karşılaştırın. Kamu taşınmazının kurumlar arasında devriyle size ait özel taşınmazın kamulaştırılmasını da aynı işlem saymayın. Belgeler birbiriyle uyuşmuyorsa hangi kurumun hangi sıfatla işlem yaptığının yazılı açıklanmasını isteyin; yalnız protokol başlığından kesin bir yetki veya yetkisizlik sonucu çıkarmayın.