Kullanım ödüncüyle bedelsiz oturduğum ev alınırken kiracıyla aynı haklara sahip miyim?

Gerçekten kullanım ödüncüyle bedelsiz oturuyorsanız, ilişkiniz sırf bir evde yaşadığınız için kira sözleşmesine dönüşmez. Kullanım ödüncünde bir şey karşılıksız kullanılmak üzere bırakılır ve kullanımdan sonra geri verilir; kirada ise kullanım karşılığında kira bedeli üstlenilir. Sözleşmenin adı kadar gerçekte ne kararlaştırıldığı önemlidir.

Bu ilişki tapuda kurulmuş bir oturma veya intifa hakkıyla da aynı değildir. Yalnız malikin izniyle bedelsiz oturmanız, evin veya arsanın kamulaştırma bedelinde mülkiyet payı doğurmaz. Ayrı bir ayni hak iddia ediyorsanız onun kuruluş belgesi ve sicil kaydı ayrıca incelenmelidir; kullanım ödüncü hükümleriyle tapulu hakkın sonucu bir tutulamaz.

Giderler bakımından da kira kurallarını otomatik uygulamayın. Kullanım ödüncünde olağan bakım ve koruma giderleri ödünç alana aittir; ödünç verenin yararına yapılması zorunlu olan olağanüstü giderlerin ödenmesi ise istenebilir. Yaptığınız her tadilatın bu kapsamda olduğu veya tamamının kamulaştırma bedelinden karşılanacağı söylenemez. İşin neden zorunlu olduğunu, kimin yararına yapıldığını ve tutarını belgelemek gerekir.

Kullanımın süresi ve amacı, geri verme koşulları ve varsa ayrı gider anlaşmasını ortaya koyun. Süre veya amaç belirlenmiş kullanım ile ikisi de belirlenmeden bırakılmış kullanımın sona erme hükümleri farklıdır. Kamulaştırmanın fiilî boşaltma süreci ayrıca değerlendirilir; sözleşmeniz kira olmadığı hâlde kiracıya özgü depozito veya kira korumalarını aynen uygulamayın. Sözleşmesel gider talebiniz varsa bunu doğru muhataba yöneltin; idareye karşı otomatik taşınma veya konut sağlama hakkı varsaymayın.