Yıllar önce Hazineye yazılan yerin tapusunu geri istiyorum; o zaman dava açmamı engelleyen bir durum göstermeden kadastro süresini aşabilir miyim?

Yalnız taşınmazın eskiden ailenize ait olduğunu veya geçmişteki el koymanın yanlış olduğunu söylemek, kadastroya ilişkin dava süresinin aşılmasını kendiliğinden haklı kılmaz. Kadastro Kanunundaki on yıllık kural, kesinleşmiş tutanaklarda belirtilen hak, sınırlandırma ve tespitlere karşı kadastrodan önceki hukuki sebeplerle açılan davalarla ilgilidir. Önce sizin davanızın bu kapsamda olup olmadığı belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi, çok eski bir Hazine tescilinin iptali için on yıllık dönemden çok sonra açılan davada, zamanında başvurmayı güçleştiren somut bir durum gösterilmemesini önemsemiştir. O olayda süre kuralının uygulanmasını mahkemeye erişim hakkı bakımından ölçüsüz bulmamış ve şikâyeti açıkça dayanaktan yoksun saymıştır. Başvurucuların eski kamulaştırılmış sayılma düzenlemesine ilişkin iptal kararını göstermesi de bu usul sorununu aşmaya yetmemiştir.

Kadastro tutanağının kesinleşme kaydını, eski tescilin dayanağını, davanızın açılış tarihini ve tam olarak hangi hukuki sebebe dayandığınızı çıkarın. Gerçekten zamanında dava açmayı engelleyen bir durum ileri sürüyorsanız, ne olduğunu, ne zaman ortaya çıkıp sona erdiğini ve bunu gösteren belgeleri açıkça sunun. Böyle bir açıklamanın her olayda sürenin durması veya yeniden başlaması sonucunu doğurduğunu varsaymayın.

Bu kararı “eski taşınmazla ilgili bütün alacaklar on yılda biter” şeklinde genişletmeyin. Tapunun geri verilmesi talebiyle, usulünce karşılanmamış kamulaştırma bedeli iddiası ayrı değerlendirmeler gerektirebilir. Eski kanunun iptali, güncel geçici hükümler ve kesinleşmiş yargı kararlarının etkisi de ayrıca incelenir; esas hakkındaki itirazınız güçlü görünse bile davanın usul engelini cevapsız bırakmayın.