Kamulaştırma duyurulmuşken ürün satış sözleşmesini imzaladım; öngörülebilirlik savunmamı etkiler mi?

Evet, sözleşme yapılırken kamulaştırma ihtimalinin biliniyor olması savunmanızı etkileyebilir. Fakat yalnız bölgede bir proje duyurulmuş olmasıyla, sözleşmedeki üretimin hangi tarihte ve ne ölçüde engelleneceğinin biliniyor olması aynı değildir. İnceleme, imza gününde elinizde hangi somut bilgilerin bulunduğundan başlamalıdır.

Üretim hâlâ mümkünken sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını istiyorsanız, kanunun aradığı şartlardan biri ortaya çıkan olağanüstü durumun önceden öngörülmemiş ve öngörülmesinin de beklenmemiş olmasıdır. İmzadan önce kesinleşmiş bir çalışma takvimi veya size ulaşmış bir boşaltma bildirimi varsa, bunun teslim taahhüdünüze etkisi ayrıca açıklanmalıdır. Buna karşılık belirsiz bir proje söylentisini, sonradan ortaya çıkan her engelin önceden kabul edildiği şeklinde değerlendirmek de doğru olmaz.

Üretimin gerçekten imkânsızlaşması ise yalnız bu uyarlama kuralıyla değerlendirilmez. İmkânsızlıkta neden size sorumluluk yüklenip yüklenemeyeceği ve sözleşmeyle hangi riskleri üstlendiğiniz önemlidir. Bildiğiniz engeli gizlemek veya gerçekleşmesi mümkün görünmeyen teslimi koşulsuz üstlenmekle, kapsamı ve zamanı belli olmayan bir gelişmeyle sonradan karşılaşmak farklıdır. “Önceden duydum, bütün haklarım bitti” ya da “kamulaştırma var, hiçbir sorumluluğum yok” şeklinde kesin sonuç çıkarmayın.

Sözleşme tarihini; proje duyurusu, tebligat, araziye giriş ve üretimin durma tarihleriyle aynı zaman çizelgesinde gösterin. Alıcıyla risk hakkında yaptığınız yazışmaları ve sözleşmedeki mücbir sebep veya özel teslim şartlarını da ekleyin. Böylece talebin sözleşmeyi yeni koşullara uyarlamaya mı, gerçekten imkânsızlaşan borçtan kurtulmaya mı dayandığı anlaşılır. Bu iki yolun şartları farklı olduğundan, yalnız olayın adını belirtmek yerine zamanını ve sözleşmeye etkisini açıklamak gerekir.