Rızayla satılan arsam kamu amacı dışında kullanıldı; sırf alıcı kamu kurumu diye m. 23 hakkım olur mu?

Hayır. Taşınmazı olağan bir satış sözleşmesiyle kendi rızanızla kamu kurumuna satmış olmanız, sırf alıcının kamu kurumu olması nedeniyle Kamulaştırma Kanununun 23. maddesindeki geri alma hakkını doğurmaz. Önce devir işleminin sıradan satış mı, yoksa kanunun kamulaştırma saydığı satın alma usulü mü olduğu belirlenmelidir.

Bu ayrımda “rızayla sattım” demeniz tek başına yeterli değildir. Kamulaştırma kararı alındıktan sonra 2942 sayılı Kanunun 8. maddesi kapsamında pazarlıkla anlaşarak yapılan satın alma da kanunen kamulaştırma yoluyla edinilmiş sayılır. Böyle bir dosyada, anlaşma bulunmasını gerekçe göstererek geri alma konusunu baştan dışlamak doğru olmaz; 23. maddenin kendi koşulları ve istisnaları ayrıca incelenir.

Tapudaki resmi senedi, varsa kamulaştırma kararını, uzlaşma tutanağını ve satış sözleşmesindeki kullanım şartlarını birlikte kontrol edin. Sadece satış bedelinin kamu kurumundan gelmesi veya kurumun arsada kamu hizmeti yapacağını söylemesi, devrin hangi hukuki usule dayandığını açıklamaz.

Gerçekten olağan satış yapılmışsa, belirli amaçla kullanım ya da geri verme taahhüdü gibi sözleşme hükümlerinden doğabilecek haklar ayrı değerlendirilir. Bu hakların bulunması veya şartlarının gerçekleşmesi, 23. madde hakkıyla aynı şey değildir. Kamu amacı dışındaki kullanımı belgelemek önemlidir; fakat bu belge tek başına satışı kamulaştırmaya dönüştürmez veya tapunun mutlaka geri verileceğini göstermez.