Bilirkişi dönüm verimini hektar verimiyle karıştırmışsa toplam bedel nasıl kontrol edilir?

Önce verim ve alan birimlerini aynı sisteme çevirin. Bir hektar 10 dekardır; bir dekar 1.000 metrekaredir. Örneğin hektarda 4.000 kilogram verim, dekarda 400 kilogramdır; aynı rakamı dekara aitmiş gibi kullanmak verim kabulünü on kat değiştirebilir. Belgede “dönüm” yazıyorsa bunun hangi alan birimi anlamında kullanıldığı da doğrulansın.

Yalnız verim sütununu değil, üretim gideri ve alan sütunlarını da kontrol edin. Kilogram/dekar verim ile TL/kilogram fiyat çarpılınca TL/dekar brüt gelir elde edilir; bundan düşülen giderin de aynı alan ve dönem birimine ait olması gerekir. Hektar başına gideri dekar başına gelirden doğrudan çıkarmak veya kilogram fiyatıyla ton miktarını dönüşümsüz çarpmak ayrı hatalardır.

Bilirkişiden kaynak tablodaki ilk birimi, kullanılan dönüşüm katsayısını, birim alan net gelirini ve toplam alana geçişi satır satır göstermesini isteyin. Birim net gelir zaten bütün parselin alanıyla çarpılmışsa aynı alan sonradan yeniden çarpılmamalıdır. Gelirden arazi değerine geçişte kullanılan oran ve diğer unsurlar da korunarak, yanlış girdiden etkilenen sonraki işlemler yeniden hesaplanmalıdır.

İtirazda kaynak cetvelin başlığını ve birim açıklamasını rapordaki karşılığıyla birlikte gösterin. Bir yerde on kat hata bulunması, toplam bedelin mutlaka tam on kat değişeceği anlamına gelmez; başka kalemler doğru olabilir veya ikinci bir yanlışlık ilkini görünürde dengelemiş olabilir. Sonucun makul görünmesi de ara hesapların doğru olduğunu kanıtlamaz.