Tapulu arazim için orman davası sürüyor diye su idaresi yıllardır kamulaştırmayı bekletiyor; mülkiyet ihtilafı varsa başka çözüm yok mu?

“Orman davası sürüyor” denilmesi, tapulu taşınmazınızın yıllarca kısıtlı bırakılmasını her durumda açıklamaya yetmez. Önce davanın neyi tartıştığını belirleyin: Taşınmazın kime ait olduğu mu, yoksa adınıza kayıtlı yerin orman niteliğinde olup olmadığı mı? Hâlen geçerli tapu kaydınız varken, sırf bu dava açıldı diye bütün mülkiyet güvenceleriniz yokmuş gibi davranılamaz.

Kamulaştırma Kanunu, mülkiyeti çekişmeli taşınmazlar için de bir yol öngörür: Bedel belirlenip ileride hak sahibi olacak kişi için bankada tutulabilir ve kanundaki usulle idare adına tescil yapılabilir. Bu, çekişme çözülmeden paranın size hemen verilmesi demek değildir. Kamulaştırmanın ilerlemesiyle bedelin kime ödeneceğinin kesinleşmesini ayırın; ayrıca kamulaştırmaya karşı açılan iptal davasının ve varsa yürütmenin durdurulması kararının etkisi ayrı değerlendirilir.

Anayasa Mahkemesi, içme suyu mutlak koruma alanında kalan ve eski kamulaştırma şerhi kaldırılmayan tapulu bir taşınmazda bu sorunu incelemiştir. Orman niteliğine ilişkin dava gerekçe gösterilerek kamulaştırma yapılmamasını ve malikin kullanım, satış ve zarar konusundaki esaslı itirazlarının karşılanmamasını eleştirmiştir. O dosyada mülkiyet hakkının ihlaline karar verilmiş; yeniden yargılamada tazminata hükmedilmesi gerektiği, miktarın ise ilgili mahkemelerce belirlenmesi gerektiği açıklanmıştır.

Güncel ve eski tapu kayıtlarını, orman davasının taleplerini ve kararlarını, kamulaştırma şerhinin dayanağını, koruma sınırlarını ve kullanımı engelleyen somut işlemleri bir araya getirin. İdareden yalnız “dava var” cevabı değil, çekişmeli mülkiyet usulünün neden kullanılamadığını ve devam eden kısıtlamanın nasıl giderileceğini açıklamasını isteyin. Bu örnek bütün koruma alanlarında koşulsuz kamulaştırma zorunluluğu veya kesin bir bedel hakkı yaratmaz; ilgili alanın işlem tarihindeki koruma rejimi, tapu durumu ve kanıtlanmış zarar ayrı ayrı incelenir.