Kira sözleşmemde yaptığım bütün masraflar malike kalır yazıyor; kamulaştırmada bu kayıt etkili olur mu?

“Yaptığım bütün masraflar malike kalır” kaydı önemlidir; kamulaştırma gerçekleşmesi bu kaydı kendiliğinden yok saydırmaz. Bununla birlikte yalnız bu cümleyi görerek her türlü alacağınızın kesin olarak bittiği de söylenemez. Kaydın hangi işleri, hangi sona erme hâlini ve hangi süreyi kapsadığı, sözleşmenin bütünüyle birlikte yorumlanmalıdır.

Kiraya verenin rızasıyla yapılan yenilik ve değişiklikler için Türk Borçlar Kanunu, aksine yazılı anlaşma bulunmadıkça değer artışının istenememesini öngörür. Bir işi yapmaya izin verilmesi, bedelinin size geri ödeneceğinin yazılı olarak kararlaştırılmasıyla aynı değildir. Gideri sizin üstlenmeniz, işin sonunda malike bırakılması ve belirli bir tutarın kiradan mahsup edilmesi de farklı düzenlemelerdir.

Yargısal bir örnekte, dolgu ve tesis masraflarını kiracının üstlendiği ve kararlaştırılan sürenin de dolduğu kabul edilerek masraf istemi reddedilmiştir. Buna karşılık başka bir örnekte kiraya verenin kabul ettiği kira mahsubuna konu harcamaların, sözleşme erken sona erdiği için kullanılmayan döneme düşen kısmı peşin kira olarak ele alınmıştır. Bu farklı sonuçlar, her “masraf kiracıya aittir” kaydına tek bir sonuç bağlanamayacağını gösterir; özellikle normal süre sonuyla beklenmedik erken sona erme ayrılmalıdır.

İlk sözleşme ve eklerini, yazılı masraf onayını, kira mahsup çizelgesini, sürenin ne kadarının kullanıldığını ve kamulaştırma belgelerini birlikte inceletin. Kayıtların geçerliliği, kapsamı ve varsa emredici hükümler ayrıca değerlendirilir. Bir hükmün size elverişsiz olması onu tek başına geçersiz kılmaz; malikin kamulaştırma parası alması da sözleşmede hiç üstlenmediği her masrafı otomatik borca dönüştürmez.