Yapı değeri
Enkaz indirimiyle yıpranma indirimi aynı şey gibi uygulanmışsa iki kalemi nasıl ayırırım?
Yıpranma indirimiyle enkaz bedeli aynı şey değildir. Yıpranma, mevcut yapının yaşı ve durumu nedeniyle yeni yapım değerine göre yapılan değerlendirmeyle ilgilidir. Enkaz ise söküm veya yıkım sonrasında elde kalabilecek malzemeyle ilgilidir. Raporda ikisi ayrı adlarla yazılmışsa, her birinin hangi hukuki ve teknik gerekçeyle hesaba katıldığını açıklatın; “bina eski” denilmesi ikinci bir enkaz kesintisinin gerekçesi olmaz.
Yargıtay'ın bir kararında, olağan bedel tespiti ve tescil davasında mülkiyetin tescille idareye geçmesi nedeniyle bina değerinden ayrıca enkaz bedeli düşülmesi doğru bulunmamıştır. Aynı kararda resmî birim maliyet ve yıpranma esaslı yapı değerlemesi yöntem olarak kabul edilmiştir. Bu örnek, yıpranma indirimi uygulanabildiği için enkazın da kendiliğinden ikinci kez düşülebileceği düşüncesinin neden hatalı olduğunu gösterir.
Bunu, başkasına ait veya zilyedin mülkiyetini kazanmadığı yerdeki yapı için kanunda düzenlenen asgari levazım bedeliyle karıştırmayın. Orada öncelikle hak sahipliği ve hangi bedel türünün uygulanacağı tartışılır; mesele her olağan yapı bedelinden standart bir enkaz yüzdesi indirmek değildir. Ayrıca sökülebilir tesisin hangi parçalarının sizde kalacağına ilişkin ayrı bir durum varsa, sırf aynı kelime kullanılıyor diye bütün hesapları eşitlemeyin.
Tapuyu, yapının aidiyetini, alınan unsurları, teslim veya söküm belgelerini ve raporun indirim satırlarını birlikte kontrol edin. Enkaz size bırakılmış gibi bir kabul varsa bunun hangi belgeye ve hukuki işleme dayandığı açıklansın. İtirazınız, bütün indirimleri topluca kaldırma isteği yerine, yıpranmayla karıştırılan enkaz kesintisinin neden ve hangi bedelden yapıldığını ortaya koymalıdır.