Arsamın emsal satışı çok eskiyse değerleme tarihine taşıma hesabını nasıl kontrol ederim?

Satışın eski olması, tek başına emsalin mutlaka kullanılamayacağını göstermez; fakat eski fiyat güncelmiş gibi doğrudan alınamaz. Önce satışın gerçek ve karşılaştırmaya elverişli olduğu doğrulanır, ardından bedelin esas alınacak değerleme tarihine taşınması incelenir. Zaman uyarlaması yapmak, uygun olmayan bir satışı kendiliğinden uygun emsal hâline getirmez.

Raporda satışın gün ve ayını, değerleme tarihini, kullanılan resmî endeks serisini ve iki dönemin endeks sayılarını açıkça görün. Endeks oranıyla taşıma yapılıyorsa, başlangıç fiyatının hedef dönemin endeks sayısının satış döneminin endeks sayısına oranıyla nasıl çarpıldığını kontrol edin. Yıllık değişim yüzdesiyle endeks düzeyi aynı veri değildir. Satış ayı yerine başka ayın veya açıklamasız bir yıllık ortalamanın seçilip seçilmediği de gösterilmelidir.

Uzun zaman aralığında kullanılan serilerin ve baz yıllarının birbiriyle uyumlu olması gerekir; farklı tabloların sayılarını yalnız aynı ad altında göründükleri için doğrudan bölmeyin. Raporun hangi resmî veriyi ve varsa hangi bağlantı yöntemini kullandığını açıklatın. Eski lira birimiyle yazılmış tutar varsa para birimi dönüşümü, fiyatın zaman içinde güncellenmesinden ayrı olarak izlenmelidir.

Son olarak, güncellenmiş satış fiyatının sizin arsanıza doğrudan eşitlenmediğini kontrol edin. Emsalin satış tarihindeki hak ve nitelikleriyle sizin arsanızın ilgili tarihteki koşulları karşılaştırılmalı; uzun aralıkta ortaya çıkan gerçek imar ve çevre farkları açıklanmalıdır. Daha yakın tarihli uygun satışlarla kontrol istenebilir. Endeks hesabının matematiksel olarak doğru çıkması, eski satışın bugünkü karşılaştırmayı ne ölçüde temsil ettiğini tek başına çözmez.