Kamulaştırma tarlamı böldüğü için uzun süreli makine kiralamam gereksiz kaldı; makineyi erken iade edebilir miyim?

Makineyi artık kullanmayacak olmanız, uzun süreli kira borcunu kendiliğinden sona erdirmez. Burada önemli ayrım, kiraladığınız makinenin kullanıma hazır olup olmadığı ile sizin o makineye ihtiyaç duymamanızdır. Tarla kamulaştırıldığı için işiniz azalmış olsa bile, makineyi kiraya verenin sözleşmedeki edimini yerine getirmesi hâlinde erken çıkış ayrıca ele alınır.

Önce sözleşmede kamulaştırma, işin durması veya erken iade için düzenleme bulunup bulunmadığına bakın. Kullanıma elverişli makinenin kiracının kendi durumundan kaynaklanan nedenle kullanılmaması, genel olarak kira ödeme yükümlülüğünü kaldırmaz; kiraya verenin kurtulduğu giderler ise hesaba katılır. Tarla kullanımının kaybolmasını, makinenin kendisinin kullanılamaz hâle gelmesiyle aynı kabul etmeyin.

Süreye veya fesih dönemine uymadan geri vermede, kira borçları makinenin benzer koşullarla yeniden kiraya verilebileceği makul süre boyunca devam edebilir. Kiraya verenin kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücü bulunan ve kirayı devralmaya hazır yeni bir kiracı bulunması bu hesabı değiştirebilir. Kiraya verenin tasarruf ettiği giderler ve başka kullanımdan sağladığı ya da kasten sağlamaktan kaçındığı yararlar da indirilmelidir. Bütün kalan sözleşme aylarının otomatik borç yazılması da bu yüzden doğru değildir.

İlişkinin sürmesi sizin için çekilmez hâle gelmişse önemli sebeple fesih koşulları ayrıca incelenir; bunun bildirim süresi ve parasal sonuçları vardır. İade tarihini, makinenin durumunu, sayaç veya çalışma saatini ve aksesuarları tutanakla belirleyin; erken sona erme hesabını yazılı olarak isteyin. Makineyi geri bırakmakla bütün borçların bittiğini varsaymak yerine, sözleşmedeki çıkış yolu, yeniden kiralama imkânı ve gerekiyorsa önemli sebep birbirinden ayrılmalıdır.