Kamulaştırma sadece ekili alanın bir kısmını aldı; ürün sözleşmesini tamamen bırakmak yerine kalan teslimi yapmalı mıyım?

Yalnız bir bölümün kamulaştırılması, ürün sözleşmesinin tamamını bırakabileceğiniz anlamına gelmez. Önce alınan kısmın üretime etkisi ve kalan ürünün sözleşmeye uygun teslim edilip edilemeyeceği belirlenmelidir. Alanın küçük olması da kaybın mutlaka küçük olduğunu göstermez; sulama veya ulaşımın kesilmesi kalan üretimi de etkileyebilir.

Kusurunuz olmadan borcun yalnız bir kısmı imkânsızlaşmışsa, genel kural yalnız o kısımdan kurtulmanızdır. Ancak bu durum baştan bilinseydi tarafların sözleşmeyi hiç yapmayacağı açıkça anlaşılıyorsa borcun tamamı sona erebilir. Dolayısıyla yalnız kamulaştırılan metrekare oranını teslim miktarına uygulamak yerine, gerçekleşebilecek üretimi ve sözleşmenin amacı bakımından kalan teslimin anlamını değerlendirmek gerekir.

Karşılıklı sözleşmede alıcı kısmi teslimi kabul ederse kendi ödemesini de buna göre yapar. Alıcı böyle bir teslimi kabul etmiyorsa veya onun karşı edimi bölünemiyorsa tam imkânsızlık hükümleri gündeme gelir. Bu nedenle “kalanı getiririm, aynı sözleşme kendiliğinden sürer” sonucu da otomatik değildir. Teslim miktarı, kalite, tarih ve ödeme hesabı hakkında karşı tarafın tutumunu yazılı olarak netleştirin.

Kamulaştırılan alanı, kalan ekili alanı, sulama ve giriş durumunu, beklenen hasadı ve daha önce yaptığınız teslimleri ayrı gösteren bir dosya hazırlayın. Alıcıya engeli gecikmeden bildirin; anlaşma sağlanırsa değişen miktarlarla avans hesabını birlikte düzenleyin. Üretimin bir bölümü imkânsız değil yalnız daha masraflı hâle gelmişse bunu da ayırın. Bu ayrım, kalan borcu gereksiz yere ihlal etmeden gerçekten teslim edilemeyen kısmın hesabını kurmanızı sağlar.