Tapu ve hak sahipliği
Tapuda kamulaştırma şerhi gördüm; bu şerh mülkiyetimin idareye geçtiği anlamına mı gelir?
Hayır. Tapudaki kamulaştırma şerhi ile mülkiyetin idare adına tescili aynı şey değildir. Kamulaştırma Kanunu’nun hazırlık aşamasındaki şerh, taşınmaz hakkında kamulaştırma işlemi yürütüldüğünü sicilde görünür kılar. Bu kaydın bulunması, bedelin belirlendiğini veya ödendiğini de tek başına göstermez. Malik hanesinde hâlâ siz yazıyor olabilirsiniz.
Ancak her kayda “şerh” denilerek aynı sonuç çıkarılmamalıdır. Acele el koyma kararından sonra konulan kayıtta taşınmazın başkasına devri, ferağı veya temlikine ilişkin yasak bulunabilir. Olağan bedel ve tescil davasında mahkemenin kanuni tebligatı, daveti veya ilanı sonrasında doğan devir yasağı da hazırlık şerhinden ayrıdır. Malik hanesinde adınızın görünmesi, her durumda taşınmazı serbestçe devredebileceğiniz anlamına gelmez. Ayrıca mahkemenin tescil kararıyla mülkiyet, tapu kaydı henüz güncellenmeden idareye geçmiş olabilir. Güncel kaydın yalnızca kısa ekran görüntüsüne değil, tam metnine ve dayanak belgesine bakılması bu yüzden önemlidir.
Genel kamulaştırma şerhi bakımından idarenin belirli süre içinde bedel tespiti ve tescil davasına başvurduğunu tapuya belgelemesi gerekir; bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi şerhin silinmesini gündeme getirir. Fakat şerhin kaldırılması, kamu projesinin de kendiliğinden iptal edildiği anlamına gelmez. Tapu müdürlüğünden kaydın hangi yazı veya mahkeme kararına dayandığını, idareden de dosyanın güncel aşamasını öğrenin. Böylece “adım tapuda duruyor ama taşınmaz üzerinde ne yapabilirim?” sorusu, gerçek kayıt türüne göre cevaplanabilir.