İnançlı işlemle başkasına devrettiğim ev kamulaştırılırsa iade talebim bedel üzerinden ileri sürülebilir mi?

Evet, kanıtlanmış inançlı işlemden doğan iade yükümlülüğü, taşınmaz kamulaştırılınca bedel üzerinden ileri sürülebilecek bir isteme dönüşebilir. Ancak bu, tapuda malik görünmeden idareden bütün kamulaştırma parasını doğrudan alabileceğiniz anlamına gelmez. Önce devrin gerçekten hangi amaç ve geri verme koşullarıyla yapıldığı, bu koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği ve paranın kime ödendiği belirlenmelidir.

Yargıtay bir olayda, tarafların birlikte satın aldıkları payın yalnız biri adına kaydedilmesini ve diğerinin payı oranında kazançlardan yararlanmasını düzenleyen imzalı belgeyi inançlı işlem olarak değerlendirmiştir. Kamulaştırma parasını alan kişiye karşı, diğer kişinin payına düşen tutarın istenebileceğini kabul ederek hesap araştırılması için kararı bozmuştur. Bu olay, her aile içi devirde veya yalnız “emaneten vermiştim” beyanında aynı sonucun doğacağı anlamına gelmez.

İnanç belgesini, devir senedini, amaç ve geri verme koşullarına ilişkin yazışmaları, ödeme kayıtlarını ve kamulaştırma hesabını birlikte koruyun. Belgenin yalnız ileride satış yapma sözü mü, gerçek bir inanç anlaşması mı olduğu önemlidir. İspat değerlendirmesi yapılmadan sadece sözleşmenin başlığına dayanmayın. Evin veya payın yalnız bir bölümü kamulaştırılmışsa, kalan taşınmazın iadesiyle alınan bölümün bedelini de ayrı gösterin.

Talep, bedeli alan kişiye karşı sözleşmeden doğan alacak veya tazminat istemi niteliğinde olabilir; istenecek miktarın mutlaka bütün bedel veya yalnız eskiden ödediğiniz para olduğu varsayılmaz. Kararlaştırılan pay, yerine getirilmesi gereken karşı edim, fiilen alınan tutar ve uygulanacak sorumluluk koşulları incelenir. Bedel henüz ödenmemiş ve korunması gerekiyorsa uygun mahkemeden somut koruma isteyin; inanç iddiasını idareye bildirmek tek başına banka hesabını bloke etmez. Hak sahipliği uyuşmazlığıyla yalnız sözleşmesel alacak talebinin usulünü birbirinin yerine kullanmayın.