Satış vaadi tapuya şerhli olsa da henüz malik değilim; kamulaştırma parası üzerinde doğrudan hakkım var mı?

Satış vaadinin tapuya şerh edilmiş olması hakkınızı güçlendirir; fakat şerh tek başına sizi malik yapmaz veya bütün kamulaştırma parasının incelemesiz size ödenmesini sağlamaz. Kanun, şerh verilen kişisel hakkın taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilmesini düzenler. Mülkiyetin kazanılması, sözleşmeden doğan istem ve kamulaştırma hesabından ödeme ayrı ayrı incelenmelidir.

Şerhin hangi sözleşmeye, hangi parsel veya paya ve hangi tarihe ilişkin olduğunu; yürürlükteki durumunu ve sözleşmedeki devir koşullarını gösterin. Bedeli ödemiş olmanız veya şerhin görünmesi tek başına tapu devrinin tamamlandığı anlamına gelmez. Tescil istemine ilişkin bir dava veya karar varsa bunu da sunun; yalnız dava açılmasının mülkiyeti kendiliğinden kazandırdığını varsaymayın.

Taşınmazın kamulaştırılması yüzünden vaat edilen devrin yapılamaması, vaat edene karşı sözleşmesel istemleri gündeme getirebilir. Yargıtayın bir olayında, ifası mümkün olmayan satış vaadi bakımından kamulaştırma bedeli ve nemalarının dikkate alındığı tazminat değerlendirmesi yapılmıştır. Başka bir olayda ise malik sıfatı bulunmayan vaat alacaklılarının sebepsiz zenginleşme talebi kabul edilmemiştir. Bunlar şerhli her satış vaadinde doğrudan idareden ödeme alınacağı veya hiçbir alacak kalmayacağı şeklinde tek bir sonuç çıkarılmasını desteklemez.

Sözleşmeyi, şerh kaydını, ödeme belgelerini, varsa önceki davalarda verilen karar veya feragatleri ve kamulaştırma dosyasındaki hesap bilgilerini birlikte inceletin. İsteminizi malik olarak bedel almak, tescile dayalı hak sahipliğini belirletmek veya vaat edenden alacak istemek biçiminde hukuki dayanağıyla açıklığa kavuşturun. Paranın korunması gerekiyorsa somut mahkeme kararı için başvurun; yalnız şerh örneğini idareye göndermenizle bütün bedelin sizin adınıza bloke edildiğini kabul etmeyin.