Arsamı park diye yıllarca beklettiler, şimdi kamulaştırıyorlar; yeni bedel geçmiş bekleme zararımı da karşılar mı?

Kamulaştırmaya başlanması, geçmiş bekleme dönemine ilişkin her kaybın ayrıca ve otomatik olarak ödeneceğini göstermez. Tersine, yeni bedelin geçmişte ileri sürülebilecek her zararı mutlaka kapattığı da varsayılamaz. Önce kamulaştırma karşılığının neyi karşıladığıyla, ondan ayrı olduğunu ileri sürdüğünüz geçmiş zarar aynı şey mi, bunu belirlemek gerekir.

Anayasa Mahkemesi, uygulama imar planı için tanınan beş yıllık süreyi değerlendirirken, kamulaştırmayla bu süre boyunca katlanılan plan külfetinin de karşılanmasının öngörüldüğünü belirtmiştir. Dolayısıyla arazi bedeline her bekleme yılı için ayrıca kendiliğinden kira veya sabit oran eklenmesi doğru değildir. Ancak bu değerlendirme, beş yılı çok aşan her bekleyişte bütün somut zarar iddialarının peşinen incelenmeden reddedileceği anlamına da gelmez.

İlk planı, kısıtın devamını, kamulaştırma başlangıcını ve ödeme tarihini ayrı bir zaman çizelgesinde gösterin. Bedel raporunu, hükmü veya anlaşmayı inceleyerek hangi alanın ve hangi hakkın karşılandığını belirleyin. Ayrıca zarar ileri sürüyorsanız hangi hukuken mümkün kullanımın, hangi dönemde plan nedeniyle engellendiğini ve bu kaybın alınan bedelde neden karşılanmadığını somutlaştırın; sırf daha yüksek gelir elde edebilirdim demek yeterli değildir.

Bedel tespiti veya satın alma dosyanız varsa geçmiş döneme ilişkin iddianızı da açıkça belirtip bunun hangi yolla incelenebileceğini değerlendirin. Taşınmaz karşılığı, gecikmiş ödemenin sonuçları ve daha önceki plan kısıtından doğduğu ileri sürülen zarar farklı başlıklar olabilir; tek kalem gibi sunulmaları da aynı kaybın birkaç kez sayılması da yanlıştır. Önceki ödeme, sulh ve yargı kararlarını gizlemeden birlikte inceletin; her eski bekleme yılı için ayrı bir alacağın kesin doğduğunu varsaymayın.