Endüstri bölgesi için özel acele yol öngörülmesi bedelin yatırımcı tarafından karşılanmasını değiştirir mi?

Acele kamulaştırma yolunun kullanılabilmesi, bedelin hangi kaynaktan karşılanacağını tek başına değiştirmez. Endüstri bölgelerinde özel mülkiyetteki araziler için kanunun öngördüğü acele yol ile kamulaştırma giderinin finansmanı ayrı meselelerdir. “Acele işlem var” denilmesi, bedelin artık ödenmeyeceği veya her durumda yalnız Bakanlık bütçesinden karşılanacağı anlamına gelmez.

Genel endüstri bölgesi düzenlemesinde kamulaştırma bedeli ve bölgenin yatırıma hazırlanmasına ilişkin giderler öncelikle yönetici şirket veya yatırımcılar tarafından ya da Bakanlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır. Özel endüstri bölgesinde ise başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişinin giderleri karşılamasına ilişkin ayrıca hüküm vardır. Bu nedenle somut bölgenin türü ve dosyadaki finansman dayanağı görülmeden bütün yatırımlar için tek bir ödeme kaynağı söylemek doğru olmaz.

Acele yola ilişkin düzenleme de kamulaştırma bedelinin karşılanmış olmasını esas alarak sonraki irtifak hakkını ayırır. Bedel Bakanlık bütçesinden karşılanmışsa yatırımcı veya yönetici şirket lehine bedelli; onlar tarafından karşılanmışsa bedelsiz irtifak kurulabilmesi düzenlenmiştir. Buradaki “bedelsiz”, yatırımcıya tanınan irtifakla ilgilidir; eski özel malikin arazisinin bedelsiz alınması demek değildir. Aynı kelimeyi iki farklı işlem için kullanarak arazi bedelini yok saymayın.

Dosyadan bölgenin hangi hükme tabi olduğunu, kamulaştırmayı yürüten makamı, bedel için gösterilen kaynağı ve varsa irtifak kararını birlikte kontrol edin. Şirketin masrafı karşılaması, kendi başına kamulaştırma kararı verebildiği anlamına gelmez. Ödenmeyen bir tutar veya eksik yatırılan bedel varsa bunu ilgili ödeme ve mahkeme belgeleri üzerinden somutlaştırın; yalnız yatırımcıya bedelsiz hak verildiği açıklamasıyla sizin bedel alacağınızın ortadan kalktığını kabul etmeyin.