Hazineyle satış sözleşmesi yaptım ama taksitler bitmedi; kamulaştırmada zilyet mi alıcı mı malik mi sayıldığımı nasıl ayırırım?

Taksitlerin bitmemiş olması, her durumda yalnız zilyet olduğunuz anlamına gelmez. Ama Hazineyle satış sözleşmesi imzalamanız da tek başına tapu maliki olduğunuzu göstermez. Satışın hangi kanuna göre yapıldığını, mülkiyet devrinin tamamlanıp tamamlanmadığını ve varsa Hazine lehine teminatı birlikte kontrol edin; alıcı olmak, yeri kullanmak ve malik olmak farklı sıfatlardır.

Örneğin 4706 sayılı Kanunun taksitli satış düzenlemesinde, kalan taksitlerle kanuni faizlerini karşılayacak kesin ve süresiz banka teminat mektubu verilmesi veya satılan taşınmaz üzerinde Hazine lehine kanuni ipotek kurulması hâlinde taşınmazın alıcı adına devri öngörülür. Bu yüzden borcun henüz tamamen bitmemesiyle tapunun hâlâ Hazine adına kalması aynı şey değildir. Ancak bu hükmü bütün Hazine satışlarına, farklı özel satış rejimlerini incelemeden tek tip ödeme ve devir kuralı olarak uygulamayın.

Tapu adınıza devredilmişse maliklik durumunuzla kalan satış borcunuzu ve varsa ipoteği ayrı gösterin. Kamulaştırma yapılması, satış borcunun kendiliğinden silindiği veya bedelin hiçbir teminat dikkate alınmadan tamamının size bırakılacağı anlamına gelmez. Tapu hâlâ Hazine adına ise, yalnız ödediğiniz taksitlerin toplamından hareketle arazi için malik sıfatıyla bütün kamulaştırma bedelini istemeyin; sözleşmeden doğan talebinizin ve devam eden devir işleminin durumu ayrıca açıklığa kavuşmalıdır. Kanundaki tescilden önce mülkiyet kazanılan özel hâller varsa onların dayanağı da ayrıca incelenir.

Güncel tapu ve ipotek kaydını, satış kararını, sözleşmenin tamamını, teminat mektubunu ve ödenen-kalan taksit dökümünü dosyaya sunun. İşlemi yapan birimden, hangi hükme göre hangi sıfatla işlem gördüğünüzü ve tapu devri bekliyorsa neden tamamlanmadığını yazılı açıklamasını isteyin. Arazi mülkiyetinin karşılığıyla sözleşmesel iade veya alacak istemini aynı kalem saymayın. Ayrıca kanunda, henüz mülkiyet devri yapılmamış taksitli satışlarda alıcının yükümlülüklerini yerine getirmemesine ilişkin ayrı sonuç bulunur; bunu sırf kamulaştırma başladı diye her sözleşmenin otomatik sona ermesi şeklinde yorumlamayın.