Arsa-arazi ayrımı
Yol haritada açık fakat arazide kullanılmıyorsa arsa niteliğine etkisi nasıl ölçülür?
Haritada yol görünmesi, o yolun değerleme tarihinde arazide açılmış ve kullanılabilir olduğunu tek başına göstermez. Önce haritanın neyi gösterdiğini ayırın: Kadastroda bulunan bir yol, uygulama planında öngörülen bir yol ve fiilen kullanılan güzergâh aynı kayıt olmayabilir. Hukuki yol bağlantısı ile yolun mevcut fiziksel durumu ayrı ayrı açıklanmalıdır.
Onaylı planı, kadastro paftasını, yolun açılma veya hizmete alınma kayıtlarını ve tarihli arazi görüntülerini karşılaştırın. Yol kağıt üzerinde açık fakat arazide kapalıysa kapanmanın nedeni, parselin hangi noktadan erişebildiği ve kullanılabilir başka bağlantı bulunup bulunmadığı araştırılır. Örneğin yolun zemini, genişliği, kotu veya önündeki engel, sadece çizgiden anlaşılamayabilir; gerektiğinde yerinde teknik inceleme gerekir.
Arsa niteliği bakımından rapor, plan durumunu ve yerleşim-hizmet koşullarını birlikte ele almalıdır. Tek bir yolun açılmamış olmasıyla otomatik olarak arazi sonucuna gidilmez; tersine, yalnız yol çizgisiyle yerleşim hizmetlerinden fiilen yararlanıldığı da kabul edilmez. Arsa niteliği başka verilerle kabul edilmişse, yolun mevcut durumunun emsalle değer karşılaştırmasına etkisi ayrıca değerlendirilir.
İtirazda “yol yok” demek yerine hangi haritadaki hangi güzergâhın sahadaki durumla uyuşmadığını gösterin. Yolun sonradan açılacağına ilişkin proje veya program varsa, bunu mevcut kullanım gibi değil kendi niteliği ve tarihiyle dosyaya sunun. Bu konu, kamulaştırmanın mevcut yolu sonradan keserek kalan taşınmazda zarar doğurmasından farklıdır; burada önce değerleme günündeki başlangıç yol ve erişim durumu belirlenmektedir.