Bahçe değeri
Bahçemde ağaçlar seyrekse kapama bahçe mi münferit ağaç mı olduğu nasıl belirlenir?
Yalnız parselde ağaç bulunmasına veya ağaçların seyrek görünmesine bakarak bütün alan için tek nitelik seçilmemelidir. Ağaçların türü, verim çağı, sayısı ve normal dikim sıklığında kaplayacağı alan belirlenerek kapama bahçe sayılacak bölümle varsa açık tarım alanı ayrılır. Kapama bahçe, zemin ve ağaçların gelir yöntemiyle birlikte değerlendirildiği bir durumu anlatır; her ağaçlı parselin tamamı kendiliğinden kapama değildir.
İlgili tür için yörede teknik olarak uygun dikim düzeni ve alan başına üretim verileri istenmelidir. Ağaçların krokideki konumu, sıra araları ve gerçek sayısı bu verilerle karşılaştırılsın. Sayıdan alana geçilirken hangi sıklık kabulünün kullanıldığı açıklansın; başka tür veya başka yetiştirme koşulu için verilen ağaç adedi otomatik aktarılmasın. Aynı ağaçların kapladığı alan birden fazla bölümde tekrar gösterilmemelidir.
Verim çağındaki zeytinlerde normal sıklıkta kaplanan alanın kapama kabul edilip, uygun resmî dekar verisiyle net gelir hesabının denetlenmesini isteyen yargısal uygulama vardır. Bu nedenle her ağaca bir ürün miktarı yazıp sayıyla çarpmak, alanın olağan verimini denetlemenin yerini her zaman tutmaz. Ancak her tür için tek bir ağaç sayısı veya aynı kapama oranı bulunduğu sonucu da çıkarılamaz.
Açık tarım alanı kalıyorsa onun uygun mevcut kullanım geliri; ayrıca değerlendirilmesi gereken münferit veya sınır ağaçları varsa bunların niteliği ayrı gösterilsin. Bilirkişiden sınıflandırmanın yalnız toplam sayıya değil, hangi alan ve üretim durumuna dayandığını açıklamasını isteyin. İtiraz, ağaçları iki kez saymaya veya bütün boşlukları kendiliğinden verimsiz kabul etmeye değil, doğru alan ve yöntem ayrımına yönelmelidir.