Bahçemde ürün bir yıl bol bir yıl azsa dönemsel verim nasıl ortalanmalıdır?

Bahçede olağan olarak bir yıl yüksek, sonraki yıl düşük ürün alınması görülüyorsa, yalnız bol ürün yılını her yılın geliri gibi kullanmak uygun değildir. Bu düzenli değişim, tek seferlik don veya hastalık kaybıyla aynı şey değildir. Önce tür ve çeşit bakımından böyle bir verim döngüsünün bulunup bulunmadığı ve rapordaki verinin bu döngüyü zaten içerip içermediği açıklanmalıdır.

Zeytin değerlemesinde var ve yok yıllarının gözetildiği yargısal değerlendirmeler bulunmaktadır. Ancak buradan bütün meyvelerin tam iki yıllık aynı döngüyle ürün verdiği, düşük yılın mutlaka sıfır olduğu veya her yüksek yıl veriminin otomatik yarıya indirileceği sonucu çıkarılamaz. İlgili tarım müdürlüğünün verisinin tek hasadı mı, yoksa düşük ve yüksek dönemleri içeren olağan yıllık ortalamayı mı gösterdiğini öğrenin.

Resmî verinin içinde bu dönemsel fark zaten varsa aynı nedenle ikinci kez genel indirim yapılmamalıdır. Ham yıllık kayıtlar kullanılıyorsa temsil edilen üretim dönemleri, alanlar ve fiyat-gider kabulleri birlikte gösterilsin. Farklı yılların toplam hasadını veya nominal satış tutarını açıklamasız ortalamak yerine, değerleme dönemine uygun olağan yıllık net gelire nasıl ulaşıldığı gerekçelendirilmelidir.

Bilirkişiden yüksek ve düşük dönemleri, bunların teknik nedenini ve kullanılan ortalamanın kapsamını gösteren bir çizelge isteyin. Genç ağaçların giderek verime geçmesi, yaşlanma veya kalıcı hastalık nedeniyle azalma varsa bunları sırf normal dönemsel dalgalanma diye düzleştirmeyin. Amaç en yüksek ya da en düşük yılı seçmek değil, mevcut bahçenin uygun üretim düzenini temsil eden ve aynı etkiyi iki kez azaltmayan gelir hesabıdır.