Bahçe değeri
Fındık ocakları ağaç gövdeleri tek tek sayılarak değerlendirilmişse doğru birim nasıl belirlenir?
Ocak sayısıyla gövde veya dal sayısı aynı birim değildir. Ocak sistemindeki bir fındık kümesinde birden fazla ana dal bulunabilir. Birim fiyat veya verim ocak başına düzenlenmişken her gövdeyi ayrı ocak sayarak çarpmak hesabı bozabilir. Ancak raporda gövdelerin sayılmış olması tek başına hata değildir; sayımın hangi amaçla kullanıldığı ve fiyatın hangi birime ait olduğu görülmelidir.
Bilirkişinin envanterinde ocaklar, ana dallar ve yeni kök sürgünleri nasıl ayrılmış, bunu açıklatın. Dikim sistemi, ocakların konumu, kapladığı alan ve yaş-verim durumu krokide ve keşif kayıtlarında gösterilsin. Fındık yetiştiriciliğinde farklı dikim sistemleri bulunduğu için, her bahçeyi aynı ocak düzeninde veya her ocağı sabit sayıda gövdeden oluşmuş kabul etmeyin.
İlgili tarım müdürlüğünün kullandığı cetvelde “adet”in neyi anlattığını yazılı olarak netleştirin. Cetvel ocak başına mı, ayrı bitki başına mı, yoksa dekar başına ürün geliri mi veriyor? Kapama fındıklıkta alanın net ürün geliriyle değerleme yapılması ile ayrı değerlendirilecek ağaca birim bedel verilmesi farklı hesap aşamalarıdır. Ocak başına verimi gövde sayısıyla, alan başına verimi de ayrıca ocak sayısıyla yeniden çoğaltmayın.
Yanlış birim kullanılmışsa yalnız toplam sayıyı tahminî bir sayıya bölmekle yetinmeyin. Gerçek sayım birimi, resmî veri birimi ve hesap formülü eşleştirilerek ilgili ara işlemler yeniden gösterilsin. Çok gövde bulunmasının aynı oranda daha fazla olağan ürün veya daha yüksek bedel demek olduğu da varsayılmamalıdır; mevcut bahçenin teknik durumuna uygun gerekçe gerekir.