Arsa değeri
Taşınmazın geri alım koşuluyla satılması emsal değerini etkiler mi?
Geri alım koşulu, emsal satışın hangi hak ve yüklerle yapıldığını anlamak için incelenmelidir. Alıcının ileride malı geri vermesine yol açabilecek bir hak bulunan işlem ile böyle bir koşul taşımayan mülkiyet devri aynı varsayımla karşılaştırılmamalıdır. Bununla birlikte yalnız “geri alım var” ifadesinden sabit bir değer indirimi veya işlemin mutlaka emsal dışı olduğu sonucu çıkarılamaz.
Resmi sözleşmede hakkın kim lehine, hangi süre ve bedelle tanındığını; tapuya şerh verilip verilmediğini ve satış tarihinde etkili olup olmadığını araştırın. Tapuya şerhli geri alım hakkının sonraki maliklere karşı etkisi bulunabilir; sıradan bir sözlü beklentiyle aynı değildir. Belgedeki düzenlemenin gerçekten geri alım hakkı mı, başka bir koşul veya anlaşma mı olduğu da gerektiğinde hukuken açıklığa kavuşturulmalıdır.
Bilirkişi, bu yükün satış fiyatına etkisini ve sizin arsanızın hak durumuyla farkını gerekçelendirmelidir. Karşılaştırmada hangi hakların satıldığı anlaşılmadan sadece iki metrekare fiyatını yan yana koymak eksik kalır. Koşulun değere etkisi güvenilir biçimde ayrıştırılamıyor veya işlem özel amaç taşıyorsa başka uygun satışlar araştırılması istenebilir; varsayımsal bir indirim oranıyla belirsizlik gizlenmemelidir.
İtiraz için emsalin satış tarihli resmi belgesi ve tapu kayıtlarını, rapordaki hak-yük açıklamasıyla karşılaştırın. Sonradan kaldırılmış bir koşulun satış gününde yokmuş gibi ele alınıp alınmadığını kontrol edin. Burada sorun geri alım hakkını sizin kullanmanız değil, o hakla birlikte oluşan fiyatın koşulsuz arsanız için güvenilir bir karşılaştırma olup olmadığıdır.