Kiracı olarak ektiğim ürünün hasadını taşeron yapacakken kamulaştırma oldu; taşeron da bedel hakkı kazanır mı?

Yalnız hasadı yapmak üzere anlaşmış olması, taşeronu kendiliğinden ürünün sahibi veya ürün için ödenecek bedelin hak sahibi yapmaz. Hasat işini yapma ve bunun ücretini isteme ilişkisiyle, ürünü elde etme, satın alma veya üründen pay alma hakkı farklıdır. Önce sözleşmenin gerçekten neyi devrettiğini belirleyin.

Ürün kirası, ürünün devşirilmesi hakkını da içerebilir; iş görme anlaşması ise yalnız belirli bir işi yapıp karşılığında ücret almayı amaçlayabilir. Taşerona makine, ekip veya işçilik için ödeme yapılacak olması tek başına sizin ürün hakkınızı ona geçirmez. Buna karşılık sözleşmede ürünün satışı, alacak devri ya da ürün payıyla ödeme gibi ayrı bir düzenleme varsa onun kapsamı ve geçerliliği ayrıca incelenmelidir.

Kamulaştırma sırasında ekili arazinin boşaltılması kural olarak hasat sonuna bırakılır; beklenemiyorsa kanundaki koşullarla ekin bedeli gündeme gelir. Bu bedelin hak sahibiyle hasat işinin yapılamamasından doğabilecek sözleşmesel hesap aynı değildir. Taşeronun hazırlık masrafı, yapılmış işi veya ücret iddiası bulunması, idarenin bu tutarı ona ayrıca kamulaştırma bedeli olarak ödemek zorunda olduğu anlamına gelmez.

Kira veya ortakçılık sözleşmesini, hasat anlaşmasını, varsa ürün satışı veya alacak devri belgesini ve yapılan işlerin kayıtlarını birlikte inceleyin. Hasadın hiç yapılamamasıyla kısmen tamamlanması; işin kiminle ilgili nedenle imkânsızlaştığı ve sözleşmede riskin nasıl düzenlendiği ayrı önem taşır. Taşeronun alacağını otomatik ürün bedeli saymayın; ürün sahibine yapılacak ödeme ile sözleşme tarafları arasındaki ücret veya gider talebini ayrı göstererek aynı zarar için mükerrer ödeme oluşmasını önleyin.